Spelbegeleiding: onmisbaar voor de ontwikkeling!

Iedereen vindt spel voor jonge kinderen tegenwoordig belangrijk. Maar over spelbegeleiding wordt heel verschillend gedacht!

Er zijn voorstanders van het vrije spel, waar je je vooral niet mee moet bemoeien! Deze leerkrachten zijn bang het spel te verstoren. Maar toch hoor ik vaak dat deze leerkrachten niet helemaal tevreden zijn met het spel wat gespeeld wordt; de kinderen spelen ‘boefje’ of ‘hondje’, of voor de zesde keer hetzelfde huis. De kinderen blijven in hun comfortzone hangen, en er wordt weinig geleerd. Zoals iedereen leren kinderen pas echt iets als het schuurt, als ze op de toppen van hun kunnen uitgedaagd worden.
Ik zie ook leerkrachten die spel belangrijk vinden, en erkennen dat kinderen d.m.v. spel veel kunnen leren. Ze maken tijd vrij voor spelbegeleiding, positief! Maar vervolgens wordt er tijdens het spel ingebroken om te controleren welke kleuren het kind kent, of om vragen te beantwoorden over de grootte of de vorm van de bloemen die verkocht worden. Zo worden de kinderen uit hun spel gehaald; er wordt niet aangesloten bij de betekenisvolle situatie die het kind speelt.

Hoe dan wel?

Een belangrijke leidraad is het VAT-principe: volgen – aansluiten – toevoegen. Observeer eerst waar het kind geïnteresseerd in is. Sluit daar bij aan door een rol te kiezen en te nemen in de levensechte praktijk van het kind. Het kind voelt zich serieus genomen en geniet extra van het spel. Vervolgens voeg je als leerkracht iets toe, want als volwassene weet je immers beter hoe het gaat in de échte wereld. Door de interactie met het kind ontstaat de zone van naaste ontwikkeling waarin kinderen gaan leren. Let wel op dat er altijd ruimte moet blijven voor de eigen inbreng van het kind. Tegelijkertijd is deze inbreng niet onbeperkt, maar het kind leert zich houden aan de regels die de samenleving stelt. Het aanleren van kennis en vaardigheden wordt altijd ingebed in de brede persoonsvorming, waarin ook de executieve functies volop geoefend worden. Zo is er binnen dezelfde activiteit ruimte om alle kinderen, dus ook die met specifieke onderwijsbehoeften, in te wijden in het verhaal van het leven. Je biedt dus geen activiteiten op allerlei niveaus aan, maar binnen dezelfde activiteit is er ruimte om op allerlei niveaus rijke ervaringen op te doen.

Op deze manier is spel geen ontspanning, en ook geen lesje, maar de kern van ons onderwijs waarin het meest en het diepst geleerd wordt! Geen speels leren, maar lerend spelen!

Aanbod IJsselgroep

Aanbod Viaa: